Dünyanın En Büyük
Süt Üretici ve Tüketicisi…ve büyümesi sürüyor
Hindistan
kutsal inekleri ile ünlüdür; ülkenin 300 milyon civarında süt
ineğine sahip olmasının nedenlerinden biri de bu. Öte yandan, çok az
kişinin bildiği bir gerçek, bu
ülkenin
aynı zamanda dünyanın en büyük süt üreticisi ve tüketicisi
olarak çifte birinciliğe sahip olduğudur. Hindistan hiçbir yavaşlama
emaresi göstermiyor: 2009 yılında süt
tüketiminin % 2,6 artması, süt üretiminin ise yaklaşık %
3’lük normal büyümesini sürdürmesi bekleniyor. 1999 yılından bu
yana, Hindistan dünyada başka hiçbir ülkenin üretemediği kadar çok
süt üretti. Tetra Pak tarafından gerçekleştirilen son araştırmalara
göre, son dört yıl içinde,
Hindistan’daki süt üretimi % 4,3 yıllık bileşik büyüme sergiledi.
Son dört
yıl içinde süt tüketiminde yıllık % 2,7 bileşik büyüme
kaydeden Hindistan, 2008 yılında tükettiği 51,5 milyar litre süt ve
diğer sıvı süt ürünleri ile aynı zamanda
süt
tüketiminde de listenin ilk sırasında yer alıyor. Bu,
dünyanın iki numaralı süt tüketicisi Çin tarafından tüketilen hacmin
neredeyse iki katına denk geliyor.
Büyümeyi
besleyen güç nedir?
Hindistan'da hanelerde tipik süt tüketimi;
%45 çay veya kahveye katılan
%30
çocuklar için sıvı süt
%17
çökelek veya yoğurtta kullanılan
%8
diğer şekillerde pişirilen
Peki bu
yüksek tüketim ve üretim düzeylerini besleyen güç nedir? İlk
olarak, 1,3 milyarlık nüfusa sahip olan Hindistan’da, süt günlük
diyetin ayrılmaz bir parçasını oluşturuyor.
Hintlilerin çoğu
vejetaryen olduğundan, süt önemli bir protein kaynağı oluşturuyor.
Hintliler çay ve kahveye eklemekten yoğurt ve çökelek yapmaya, köri
ve diğer sevilen Hint yemeklerini pişirmeye kadar her şeyde süt ve
diğer sıvı süt ürünlerini kullanıyor. Birçok kültürde olduğu gibi,
süt çok besleyici olmasından ötürü çocukların da yaygın olarak
tükettiği bir içecek. Hindistan, yıllar yılı kendisi için büyük
zorluklar oluşturan bazı kronik verimlilik sorunlarının da
üstesinden gelmeye başlıyor. Örneğin, ülke dünyadaki en büyük sığır
ve buffalo öküzü nüfusuna sahip olmasına karşın hayvan başına
verimlilikte de dünyada sonuncu sırada yer alıyor. Birçok çiftçi
sadece iki ya da üç ineğe sahip ve bunlardan elde ettiği günlük süt
miktarı bir ya da iki litreyi geçmiyor.
Nitekim,
Hindistan’daki inek başına verimlilik yılda sadece 1.000
kilogram ile yılda 2.038 kilogram olan dünya ortalamasının
yarısının da altında.
Hindistan, 300
milyon hayvanla dünya büyük baş hayvan nüfusunun 1/5’ini
barındırıyor. Ancak, hayvan sahiplerinin çoğu küçük köylerde yaşıyor
ve her birinin sürüsündeki hayvan sayısı iki ya da üçü aşmıyor. Bu
durumun temelinde aralarında düşük genetik potansiyel ve zayıf
beslenmenin de yer aldığı birçok etken yatıyor. Ne var ki, büyük
bölümü devlet kurumları tarafından yürütülen ve desteklenen yeni
aşılar, daha iyi hayvan bakım tesisleri, suni döllenme ve diğer
teknolojiler sayesinde verimlilikte de bugün artış yaşanıyor
Kutsal inekler
Hindistan, 300 milyon baş süt sığırı ile dünyadaki
toplam inek nüfusunun kabaca 1/5’ine sahip. Ancak bu ineklerin büyük
bölümü, tüm sürüleri iki veya üç hayvandan oluşan küçük köylerdeki
çiftçilere ait
Birçoğu
Hindistan’ın yoğun nüfuslu şehir ve köylerindeki caddelerde hiçbir
şeye aldırış etmeksizin salına salına dolanıyor. Ancak çok az kişi
onları rahatsız etmeyi aklından geçiriyor. Bunun nedeni ise, 3.000
yıldan uzun bir süredir, Hindistan’daki 930 milyon Hindunun ineğin
yenmeyip saygı gösterilecek kutsal bir yaratık olduğuna inanması.
Verdiği süt ile
hayatı besleyen medeniyetin anası olarak ineğe duyulan saygı
Hinduların kutsal metinlerinde ortak bir temadır. Dolayısıyla,
Hinduların ineğe tapındıklarını söylemek yanlış olsa da, çoğu ineğin
Hindistan’da saygın bir hayat sürdükleri söylenebilir.
Dünyada sütün
satılma şekli kültürler arasında değişiklik gösteriyor
Dünyanın her
yerinde, süt ve diğer sıvı süt ürünleri için ana satış kanalları
süper ve hipermarketler olmuşsa da, bakkal dükkanları ve diğer
perakendeci türleri ilk gruptan yavaşça pazar payı çalıyor. Dünyanın
en büyük iki süt tüketim pazarı Çin ve Hindistan’da, süpermarketler
toplam süt satışlarının nispeten küçük bir oranını temsil ediyor.
Örneğin, Çin’de, tüm süt ve diğer sıvı süt ürünü satışlarının
%42,5’i bakkal dükkanlarında satılıyor.
Hindistan’da, sütün sadece % 5’i geleneksel perakendeciler
tarafından satılırken, % 70’i tüketici hanelere özel süt
dağıtıcıları tarafından doğrudan dağıtılıyor ve %25’i kentsel
bölgelerde satış makineları veya cadde kenarlarındaki küçük
kulübelerde satılıyor.
Süt
kooperatifleri üreticileri destekliyor
Her gün: 50.000 köyden 70 milyon çiftçinin sağdığı
105 milyon ineğin sütü (çiftçi başına ortlama 1-2 litre) ulusal süt
şebekesi tarafından Hindistan’ın 700.000’den fazla şehrine
ulaştırılıyor
Süt
üreticileri Hindistan’daki süt kooperatif sisteminden de büyük
ölçüde destek alıyorlar. Neredeyse 40 yıl önce, Hindistan 50.000
köye yayılmış 70 milyona yakın çiftçiden süt toplayan son derece
verimli bir ulusal süt şebekesi kurdu. Bu kooperatif ağı ile,
soğutmalı toplama merkezlerine nakledilen süt burada kalite
kontrolünden geçip işlendikten sonra şehirlere ve sütü satın almış
olan büyük süt şirketlerine gönderiliyor.
Birçoğu
bilgisayar donanımlı ve otomasyonu sağlanmış süt
kooperatifleri süt üreticilerinin ellerindeki tüm sütü satmalarını
ve sütleri için adil bir fiyat almalarını da sağlıyor. Süt
üreticileri adına ödeme düzenlemelerini de idare ediyorlar.
Halen,
Hindistan’da tüketilen sütün % 65’i, sütün bir kaptan
diğerine döküldüğü “açık” veya ambalajlanmamış halde tüketiliyor.
Öte yandan, sağlık, güvenlik ve rahatlık ile ilgili
nedenlerden ötürü, özel torbalar veya karton ambalaj içinde
tüketilen sütün oranında artış görülüyor. Son dört yılda,
Hindistan’da pastörize plastik poşetler içinde satılan süt ve
diğer sıvı
süt ürünlerinin tüketimi yılda % 4,5 artarken, karton ambalaj
içinde satılan sütte yıllık büyüme ise % 24,6 olarak gerçekleşti.
Hindistan
nüfusundaki büyümeye ve ülkenin verimlilik konusundaki
sorunlarını çözüme
kavuşturmasına paralel olarak, Hindistan’ın dünyanın en büyük
süt üretici ve tüketicisi olarak sahip olduğu çifte birinciliği
koruması bekleniyor
Kaynak:
Tetra Pak Küresel Süt Endeksi, Sayı.1,Haziran 2009.