|

Avrupa Veteriner
Hekimleri Federasyonu
1.Giriş:
Veteriner hekimler;
hayvan refahı, hayvan sağlığı, halk sağlığı ve çevrenin
korunmasında önemli bir rol oynamakla beraber çok geniş bir
alanda hizmet vermektedir.
İyi Veteriner Hekimlik
kılavuzu; Avrupa veteriner hekimliği etiğini ve hekimlik
uygulamalarının prensiplerini, kalite kontrol sistemi için
gerekli olan ihtiyaçların belirlenmesinde gerekli standartların
uygulanması amacıyla hazırlanmıştır. Bu kılavuz kapsamında:
1.
Uygulamalarını geliştirmek amacıyla çeşitli hizmetlerle
uygunluğunun sağlanması;
* Yasalarla uygunluk
* Profesyonel idare
sistemleri ile uygunluk
* Müşterilerin
ihtiyaçları ile uygunluk
* Uygulamalar
sırasında etik prensiplere uygunluk sağlanması (ve/veya koruması
altındaki hayvanlara karşı etik sorumlulukların uygulanması)
2.
Müşterilerin istekleri doğrultusunda hizmetlerin sağlanmasında
ve mevzuatın gereklerinin karşılanmasında yeterlilik
gösterebilmesini kapsamaktadır.
Bu nedenle bu
kuralların yerine getirilmesi zorunludur.
Bu standartların
gereksinimleri büyüklüğü veya aktivite gösterdiği alana
bakılmaksızın her türlü veteriner organizasyonuna
uygulanabilecek şekilde düzenlenmiştir. Bu gereksinimlerin
yerine getirilemediği organizasyonlar bu kurallardan ayrı
tutulabilinir; fakat bu organizasyonlar da uygulanabilir
kuralların, etik ve veteriner hekimlik uygulamalarını yerine
getirmelidir.
Bu kurallar sadece
genel prensipleri belirlemektedir. İhtiyaca göre farklı
alanlarda çalışan veteriner hekimler için daha detaylı
rehberler de geliştirilmelidir.
Bu kurallar Avrupa
Veteriner Hekimleri Federasyonu(FVE) tarafından veteriner
hekimler için veteriner hekimler tarafından Avrupa veteriner
organizasyonlarında standartların belirlenmesi amacıyla
hazırlanmıştır.
Bu kurallar, FVE’ye
üye olan ve İyi Veteriner Hekimlik-İVH (Good Veterinary Practice-GVP)
ve Kalite Kontrol Sistemlerini geliştirmek isteyen işletmelere
ve organizasyonlara temel olması amacıyla hazırlanmıştır.
FVE’ye üye olan
organizasyonlar, işletmelerinde kendi İVH/kalite kontrol
sistemlerini bu kurallara uygunluk göstererek geliştirebilirler.
Bu kurallar ISO
9001:2000 sertifikasının alınmasına yardımcı olacak şekilde
hazırlanmıştır. Bu standartlar kapsamında kalite belirlenmesinde
kullanılan terimlerin hepsi ISO 9000 standartlarının 2000
versiyonundan alınmıştır.
Bu standartlarda
belirlenen koşullar tamamlayıcı amaçlı olup kesinlikle ulusal
veya Avrupa Birliği yasaları ile değiştirilemez veya yerini
tutamaz.
Bu kurallar her beş
senede bir yenilenmelidir.
Devamlı olarak
gelişmenin sağlanması bu kuralların değişmeyen bir parçasıdır.
2.
Avrupa Veteriner Etiği ve İdare Prensipleri
Bu gereksinimler, ulusal etik ve yürütme prensipleri ile
önyargıya varılmadan; mesleğini yapan her veteriner hekimin
uyması gerektiği gereksinimlerdir.
İyi veteriner hekimlik
kurallarını uygulamak isteyen veteriner işletmeleri,
işletmelerinde çalışan veteriner hekimleri bu bölümde belirtilen
kurallara uygunluğunu sağlamalıdır
2.A
Veteriner Hekimler ve Hayvanlar
* Hangi alanda
çalışırlarsa çalışsınlar veteriner hekimler kontrolleri
altındaki hayvanların refahını ve sağlığını sağlamak için çaba
harcamalıdır.
* Hayvan refahının
uygulanması sırasında veteriner hekimler beş özgürlük kuralına
uymalıdır.
* Hayvan refahı
kanunlarına aykırı görülen durumlar veteriner hekimler durumu
mutlaka hayvan/lar sahibine bildirmeli ve problemi çözmek için
elinden geleni yapmalıdır.
* Veteriner hekimler
hayvanlara saygı ile bakmalı, tedavi etmelidir.
2.B
Veteriner Hekimler ve Müşterileri
* Veteriner hekimler
müşterileri ile iyi bir ilişki göstermeli ve buna gayret
etmelidir.
* Veteriner hekimler
uygun bilgilendirme ve iyi iletişim sistemi ile müşterilerin
güvenini kazanmalıdır.
* Veteriner hekimler
müşterilerin bakış açısına saygı göstermeli ve müşterilerin
gizliliğini korumalıdır.
* Veteriner hekimler
şikayetleri ve kritikleri hızlı, tam ve saygılı bir şekilde
yanıtlamalıdır.
* Veteriner hekimler
müşterilerin değişik ihtiyaçlarını da karşılayabilmelidir.
2.C
Veteriner Hekimler ve Veteriner Hekimlik
* Veteriner hekimler
uygun yasal durumları değerlendirip, kuralların uygulanmasında
diğer veteriner hekimler ile ilişki kurmalıdır.
* Veteriner hekimler
mesleğin itibarını düşürmemelidir.
* Veteriner hekimler
meslektaşlarıyla iyi ilişkiler içerisinde olmalı ve buna gayret
göstermelidir.
* Veteriner hekimler
veteriner sertifikasında bütünlüğün sağlanmasını amaçlamalıdır.
* Veteriner hekimler
profesyonel bilgilerini ve uygulamalarını geliştirmelidir.
* Veteriner hekimler;
bir başka veteriner hekimin veya üçüncü bir şahsın isteklerini
uygularken, ilgi alanına uygunluğuna ve diğer veteriner hekimin
müşteri sayısını arttırmak için veya kişisel çıkarları için
kullanmadığından emin olmalıdır.
2.D.
Veteriner Hekimler ve Tıbbi Ürünler
* Veteriner hekimler
tıbbi ürünlerin reçetelendirilmesinde, saklanmasında,
kullanılmasında, tedariğinde ve atılmasındaki mevzuatı anlamalı
ve bunu uygulamalıdır.
* Tıbbi ürünlerin elde
edilmesinde ve yönetiminde her hangi bir problemle
karşılaşıldığı durumlarda farmakogüvenlik (pharmacovigilance)
kurallarına uygunluk göstererek mutlaka kaydedilmeli ve
çözümlenmelidir. Bu kurallar:
- Olay üzerinden 15
gün geçmeden pazarlama yetkilisine ve/veya diğer yetkili
kuruluşa başvurulmalıdır.
- Organizasyonda
(işletmede) yetkili kuruluşun/pazarlama yetkilisinin telefon
numarası ve adresi mutlaka bulunmalıdır.
- Organizasyon
(işletme) yan etkileri, yetkili kurumun belirlediği uygun
şekilde kayıtlandırılmalıdır. Yetkili kurumun bu formları (yan
etkilerin belirtildiği) sağlamadığı durumlarda, veteriner
işletmesi bu durumu mutlaka uygun bilgilendirme ile kendi
hazırladıkları formlarda yetkili kuruma sunmalıdır.
2.E Veteriner
Hekimler ve Personeli
* Veteriner hekimler
çalışanların, işverenlerin ve iş sahiplerinin mevzuata
uygunluğunu sağlamalıdır.
* Veteriner hekimler
ve yanında çalışan diğer personel, yasal ve profesyonel
sorumlulukları nedeniyle sigortalandırılmalıdır.
* Veteriner hekimler,
personelin profesyonel ve/veya teknik bilgi ve becerilerinin
devamlı olarak geliştirilmesini teşvik etmeli ve bunu
sağlamalıdır.
* İşletme, tüm
personelin en yüksek seviyede kişisel hijyen ve temizliğini
sağlamalıdır.
2.F
Veteriner Hekimler ve Çalışmada Güvenlik ve Sağlık
* Veteriner hekimler;
personelinin, hastalarının ve müşterilerinin güvenliğini,
sağlığını ve refahını korumakla yükümlüdür. Özellikle;
- El ile kullanım
(ağırlık kaldırma ve tutma)
- Kayma takılma ve
düşme (Islak zemine karşı koruma, düz olmayan yüzeyler,
basamaklar vs.)
- Yangın Güvenliği
(yanıcı maddelerle muamele, yangın ve elektrik tehlikesi)
- İş teçhizatı
(ekipmanın uygun kullanılması, elektrik ve yangın tehlikelerinin
farkında olma)
- Şüpheli maddeler
(X-ışını radyasyonu, anestezik gazlar, farmasötik ve zehirli
ürünler)
- İşe bağlı
hastalıklar konularına dikkat edilmelidir.
Bu nedenle veteriner
hekimin; personelinin, hastalarının ve müşterilerinin yukarıda
belirtilen konularda güvenliğinin sağlanması için gerekli
önlemleri alması zorunludur. Bu amaçla;
- Çalışılan çevrenin
güvenli olması,
- Personelin
çalışırken güvenliğinin ve sağlığının korunması konusunda
eğitilmiş olması,
- Temel ilk yardımın
mevcut olması ve personelin ilk yardım kutusunun nerede
bulunduğunu bilmesi,
- Yangın durumunda
personelin çalışma alanından nasıl tahliye edileceğini bilmesi
ve bu konuda uygulamaların yapılması,
- Personel güvenliği
için gerekli olan durumlarda koruyucu kıyafetlerin
bulundurulması,
- Personelin ve halkın
potansiyel risklere karşı bilgilendirilmesi üzerinde
çalışılmalıdır.
2.G
Veteriner Hekimler ve Halk Sağlığı
* Veteriner hekimler,
halk sağlığının en iyi şekilde korunmasını sağlamalı ve bu konu
üzerinde çalışmalıdır.
* Veteriner hekimler,
uygun olan durumlarda zoonotik ajanlarla maruz kalınmasını en
aza indirgeyecek tedbirler hakkında halka tavsiyelerde
bulunmalı, besinlerle alınan patojenler, kalıntılar ve
kontaminantlar (biyolojik ve kimyasal ajanlar) ve antibiyotik
kalıntıları hakkında bilgilendirilmelidir.
* Veteriner hekimler
hayvan sahiplerini topluma karşı olan sorumlulukları konusunda
bilgilendirmelidir.
2.H
Veteriner Hekimler ve Çevre
* Veteriner hekimler;
atıklardan kaçınılması, yeniden kullanım, uygun durumlarda
yeniden kullanılabilen malzemelerin kullanımı ve atıkların doğru
bir şekilde ortadan kaldırılmasını düzgün şekilde uygulanmasını
sağlayarak çevre kirliliğini en aza indirmelidir.
* Veteriner hekimler
dezenfektanları, tıbbi ürünleri ve diğer kimyasalları dikkatli
ve uygun şekilde kullanarak çevre kirliliğini azaltmaya
çalışmalıdır.
* Veteriner hekimler
enerji ve suyu tasarruflu kullanarak çevreye karşı sorumlu
olmalıdır.
* Veteriner hekimler
atıkların yeniden değerlendirilebilmesi bakımından atıkların
uygun şekilde ayrılmasını sağlayan tesisler oluşturmalıdır.
* Veteriner hekimler
müşterilerini, veteriner atıklarının güvenli bir şekilde ortadan
kaldırılması konusunda bilgilendirmeli ve bu konuda teşvik
etmelidir.
2.I
Veteriner Hekimler ve Yetkili Makamlar
* Veteriner hekimler,
yetkili makamlarla iyi ilişkiler oluşturulmasına çalışmalıdır.
* Veteriner hekimler
ihtiyaç durumunda, yetkili makamlar tarafından verilen
bilgilendirmeler doğrultusunda yapılması zorunlu kılınan
toplumsal hizmetlerini tam olarak yerine getirmelidir.
* Veteriner hekimler
yetkili makamlarca verilen görevlerini; kişisel çıkarlarını
gözetmeden, müşteri sayısını arttırmayı amaçlamadan yapmalıdır.
* Veteriner hekimler
yetkili makamlar tarafından bir başka veteriner hekimin
hastasının tedavisi sırasında, hayvan sahibinin isteklerini
diğer veteriner hekimin rızası olmadan yapmamalıdır.
3.
Veteriner İşletmelerinde Kalite Yönetimi Sistemleri
İyi veteriner hekimlik
kurallarının bu bölümündeki kısmı, veteriner hekimlerin
müşterilerinin memnuniyetini sağlamayı amaçlayan, bu amaçla
müşterilerin isteklerini araştıran, belirleyen ve bunları
müşterilere en iyi şekilde sunulmasını sağlayan işletmelerdeki
kalite kontrol sistemleri hakkında bilgilendirilmesini
amaçlamaktadır.
3.A
Genel Koşullar
Veteriner işletmesi,
* İşlemlerini
tanımlamalı ve işletmedeki konumunu belirtmeli,
* Bu işlemlerin
sıralanması ve işlemler arasındaki ilişki belirtilmeli
* Bu işlemlerin en
etkin şekilde çalışabilmesi ve kontrolü için gerekli olan
kriterler ve metodlar belirlenmeli
* Bu işlemlerin
yürütülmesi ve izlenebilmesi için gerekli olan kaynak ve
bilgilere erişim sağlanabilmeli
* Bu işlemlerin
izlenmesi, ölçümü ve analizi yapılmalı
* Bu işlemlerin
devamlı olarak geliştirilmesi sağlanmalıdır.
Kalite yönetim
sistemi belirlenmeli, belgelendirilmeli, uygulanmalı, yeniden
gözden geçirilmeli, kontrol edilmeli ve devamlı olarak
yenilenmelidir.
3.B
Belgelendirme Koşulları
Kalite sistemi
belgelendirilmesi şunları içermelidir:
* Yönetim tarafından
imzalı kalite poliçesi ve taahhütü,
* İşlemleri ve
aralarındaki etkileşmeler de dahil olmak üzere tüm kalite
yönetim sistemini açıklayan kalite kullanım klavuzu, ya da el
kitapçığı (yazılı, belgelendirilmiş ve geliştirilmiş),
* Hizmetin kalitesini
etkileyebilecek tüm işlemler (yazılı, basılmış ve
geliştirilmiş),
* İşlemlerin etkin bir
şekilde kullanılması ve planlanması konusunda gerekli olan tüm
belgeler.
Belgelendirmenin
düzeyi, işletmenin büyüklüğü ve işletmede uygulanan faaliyetlere
bağlı olarak değişmektedir.
Belgelendirme herhangi
bir şekilde ve destekleyici türde hazırlanabilir.
Hizmetin kalitesini
etkileyebilcek tüm dokümanlar,
* Tarihlendirilmeli,
basılmasından önce onaylanmalı (yetkili kişiler tarafından
imzalanmalı) ve kaydedilmelidir.
* Önceden belirtilen
yayınlanma listesine uygunluk gösterecek şekilde personele
dağıtılmalı,
* Tekrardan gözden
geçirilmeli, araştırılmalı ve yazılı prosedüre göre tekrar
yazılarak onaylanmalıdır.
* Kullanışlı, okunaklı
ve kullanım alanlarında belirlenebilecek şekilde hazır
bulundurulmalıdır.
Belgelendirme
belirtilmeli, uygulanmalı, tekrardan gözden geçirilmeli, kontrol
edilmeli ve devamlı olarak yenilenmelidir.
Dışarıdan tedarik
edilen tüm belgeler (uygulanabilir düzenlemeler, etik kuralları,
vs.) belirtilmeli, müsait olmalı ve bunların kontrolü
sağlanmalıdır.
Uluslar arası
geçerliliği olmayan eski belgelerden kaçınılmalı ve eğer
korunuyorsa, bu belgeler resmi olarak belirtilmelidir.
Kayıtlar, en az beş
yıl süre ile ya da kanunlarda belirtildiği süre boyunca
saklanmalıdır. Bu belgeler mevzuata uygun, belirlenebilen ve
değiştirilebilecek şekilde saklanmaldır.
3.C
İşletme Sorumluluğu
İşletme tüm personeli
ve organizasyonu kapsayacak şekilde kalite kontrol önlemlerini
düzenleyip geliştirmelidir.
Kalite önlemleri
işletmenin stratejik amaçlarını içerecek şekilde ve kurallara
uygun olarak ve müşterilerin ihtiyaçlarını da göz önünde
bulundurarak hazırlanmalıdır.
İşletme bu aşamanın
başarılı bir şekilde oluşturulması ile yükümlüdür.
3.C.a
İşletme Kalite Önlemlerini
İstikrarlı Bir Şekilde Yaptırıp, Plan Yapıp Belgelendirmelidir
Kalite önlemleri, hem
işletmenin çıkarları (etkinlik ve karlılık), hem de müşterilerin
istekleri ve çıkarları göz önünde bulundurularak (memnuniyetin
sağlanması, en yeni ihtiyaçların belirlenmesi, yarışmacılık
durumu) yapılması gerekenleri belirler.
Ulaşılabilecek kalite
hedefleri hiyerarşik olarak istikrarlı bir şekilde
belirlenmelidir.
Gerekli kaynaklar
(ekonomik, maddi ve insan) göz önünde bulundurulmalıdır.
3.C.b
Müşteri Odaklı Uygulamalar
Yapılmalıdır
Dışarıdan gelen
müşteriler ve ilgili gruplar, gereksinimlerini karşılamak ve
memnuiyetlerini sağlamak amacıyla belirlenmelidir.
Bu bilgi iletişimi
sağlanmalı ve organizasyon tarafından kabul edilmelidir.
3.C.c
İç İletişim Güvenliği Sağlanmalıdır
Hizmetin kalitesine
bağlı olarak işletmenin uygulayacağı kalite önlemleri hakkında
işletme içinde bilgilendirme ağı sağlanmalıdır.
İşletme bu konuda bir
örnek hazırlamalıdır.
İşletme, personelin
çalışma gayretini ve başarılarını fark etmelidir.
3.C.d
Çalışanların Sorumlukları ve Yetkileri Belirlenmelidir
İşletme
organizasyonunu belirten bir çizelge hazırlanmalıdır.
Tüm personel,
sorumluluklarını anlamalıdır.
Kalite için yetkili
kişilerle temasa geçebilecek bir kişi işletme tarafından
görevlendirilmelidir.
3.C.e
Planlanan Zamanlarda
İşletmenin Başarıları ve Hedeflerin Uygulanabilirliği Yeniden
Gözden Geçirilmeli ve Geliştirilmelidir.
Hedeflere ulaşma
konusundaki yeterlilik iç denetim, müşterilerden gelen bilgi
akışı, performans analizleri ve işletmedeki uygunsuzluklar
dikkate alınarak belirlenmeli, geliştirilmelidir.
İşletmenin amaçları ve
stratejisi geliştirilmelidir (gelişme raporları, iletme
raporları).
3.D
İşletme Sorumlulukları
Hedeflere ulaşma
konusundaki yeterlilik iç denetim, müşterilerden gelen bilgi
akışı, performans analizleri ve işletmedeki uygunsuzluklar
dikkate alınarak belirlenmeli, geliştirilmelidir.
İşletmenin amaçları ve
stratejisi geliştirilmelidir (gelişme raporları, iletme
raporları).
3.D.a
İşletmede Etkin İnsan Kaynakları
Yönetimi Sağlanmalıdır
Yasalara uygunluk
gösterecek şekilde, belirlenen iş yükü çerçevesinde, değiştirme
göz önünde bulundurularak ve personel arasında yarışmayı teşvik
edici, insan kaynakları yönetimi stratejisi oluşturulmalıdır.
İşletmedeki her
pozisyondaki iş için tanımla mevcut olmalıdır.
Personel uygun seçim
kriterlerine göre ve verilecek olan işin yapısına göre işe
alınmalı ve görevlendirilmelidir.
Yeni personel alınması
sırasında, işletmede kanuni olarak yeterliliğe sahip olarak
görev yapabilecek ve profesyonel kuralları uygulayabilecek olan
kişilerin seçimine özen göstermelidir.
İşletmeye alınma
sırasında personel eğitimi yapılmalıdır.
Personelin bilgi ve
becerilerinin geliştirilmesi teşvik edilmeli, sürekli ve düzenli
olarak eğitim görmesi sağlanmalıdır.
Çalışanların
kontratları, iş tanımları, yasal olarak sahip olması gerek
özelliklerinin bulunduğu kayıtlar, devamlı gelişim aktivite
raporları, vb. personele ait kayıtlar tedarik edilmeli ve
saklanmalıdır.
3.D.b
İşletme Maddi Kaynaklarına Uygun İdare Sağlamalıdır
3.D.b.1
Arazi ve Çevresi
İşletmenin bulunduğu
arazi ve çevresi işletmenin ihtiyaçlarına, etkinliğine ve
mevzuata uygunluk gösterecek şekilde belirlenmelidir.
Arazi ve çevresinin
planları kayıt altında bulundurulmalıdır.
Arazinin ve çevresinin
bakımı ve güvenliği sağlanmalı ve kayıt altına alınmalıdır.
Arazi ve çevresinin
temizliği ve dezenfeksiyonu planlanmalı, belgelenmeli ve hijyen
kurallarına uygunluk gösterecek şekilde uygulanmalıdır.
Düzenli aralıklarla
arazi ve çevresinin işletilmesi belgelendirilmeli,
geliştirilmeli ve yeniden gözden geçirilmelidir.
3.D.b.2
Teçhizat (hareket edebilen ve hareket edemeyen)
Gerekli teçhizat
işletmenin amacına göre ve mevzuata uygun olarak seçilmelidir.
Ekipmanların listesi
ve özellikleri mevcut bulundurulmalıdır.
Ekipmanların
düzenlenmesi ve kalibrasyonu planlanmalı ve
belgelendirilmelidir.
Ekipmanların temizliği
planlanmalı, belgelenmeli ve hijyen kurallarına uygunluk
göstermelidir.
Ekipman ve idaresi
belgelendirilmeli, geliştirilmeli ve düzenli aralıklarla yeniden
gözden geçirilmelidir.
3.D.b.3
Destek Yöntemi
Müşteri kayıtlarınıve
ilgili belgelerin saklanması amaçlı etkin bir sistem
geliştirilmelidir.
Güncel profesyonel
uygulamaların yer aldığı bir kütüphane oluşturulmalıdır.
Hijyenik kurallara ve
yönetmeliğe uygun olarak temizlik, dezenfeksiyon ve
sterilizasyon işletmenin yapısına uygun olarak sağlanmalıdır.
Gerekli yönetmelik ve
hijyen kuralları göz önünde bulundurularak atıkların ortadan
kaldırılması organize edilmelidir.
Uygun güvenlik
önlemleri alınmalıdır.
Gelişmeler
desteklenmeli ve bunların yönetimi belgelendirilmeli,
geliştirilmeli ve düzenli aralıklarla yeniden gözden
geçirilmelidir.
3.D.c
İşletme Çalışma Çevresinde Etkin Bir Yönetim Sağlamalıdır
Sağlık ve güvenlik
amacıyla işletmenin belirlediği kurallar (yangın ve elektrik
alarmları, X-ışını radyasyonu, zehirli ürünler, kısıtlamalar ve
işe bağlı hastalıklar, vb.) belirlenmeli ve incelenmelidir.
Düzenli aralıklarla
çalışma ortamı iyileştirilmelidir.
Personel
memnuniyetindeki gelişmeler planlanmalı ve belgelendirilmelidir.
Çalışma koşulları ve
yönetimi belgelenmeli, geliştirilmeli ve düzenli aralıklarla
yenilenmelidir.
3.E Hizmet Anlayışı
Veteriner hizmetleri
beraberinde bir çok etkinliği getirmektedir (gelişmeler). Bu
etkinliklerin tanımlanması, birbiri ile uyum göstermesi,
uygunluğu ve hizmetlerdeki etkinliği araştırılmalıdır.
3.E.a
İşletme Yöntemlerini
Belirlemelidir.
İşletmedeki bir çok
yöntem ve işlem belirlenmelidir.
Aralarındaki ilişki
belirtilmelidir.
3.E.b
İşletme Müşteri ile İletişim Kurmalıdır
İşletme müşteri
ihtiyaçlarını belirlemelidir.
İşletme mevzuata
uygunluk gösterecek şekilde yapılandırılmalıdır.
İşletme müşteriyi
bilgilendirmelidir (açıklayıcı kitapçıklar, hatırlatma
sistemleri, vb).
İşletme müşterilerin
şikayetlerini kaydetmelidir.
3.E.c
İşletme Yöntemlerini Belgelemelidir
Gerekli kaynaklar
(materyal, ekipman, tüketim maddeleri, tıbbi ürünler, vb) her
işleme uygun olarak paylaştırılmalıdır.
Her işlem için görev
ve sorumluluklar paylaştırılmalıdır.
Standart kullanım
yöntemleri, ya da çalışma talimatları mevcut bulundurulmalıdır.
Her işlem için kalite
indikatörleri belirlenmelidir.
3.E.d
İşletme Yatay İşlemlerini (Müşteri
Kayıtlarını, Sorunlarla Başa Çıkma Prosedürlerini, Tıbbi Ürünler
ve Tüketim Ürünlerini, Reçeteleri, Sertifikaları) Tutarlı Bir
Şekilde Yönetmelidir
3.E.d.1
Müşteri Kayıtları
Kayıtlar detaylı bir
şekilde kanunlara uygun olarak, anlaşılabilir bir şekilde ve her
müşteri için ayrı gereksinimlerini belirleyici şekilde
tutulmalıdır.
Müşteri gizliliği
sağlanmalıdır.
Kayıtlar düzenlenmeli,
tamamlanmalı ve devamlı olarak hazırda bulundurulmalıdır.
Danışma (konsültasyon)
nedenleri ve ilk duruma göre gelişmeler müşterilerin
kayıtlarında belirtilmelidir.
Kronolojik sıraya göre
kayıtlar tüm prosedürleri kapsayacak şekilde tutulmalıdır.
3.E.d.2
Vaka Ele Alınması
Prosedürü
Veteriner
işletmelerinde vakaların kabulünde devamlılık sağlanmalıdır.
Eğer böyle bir imkan yoksa bir başka veteriner işletmesine sevk
edilme prosedürü geliştirilmelidir. Doğru bir iletişim ile
alternatif işletmeler hakkında kesin ve anlaşılabilir
bilgilendirme sağlanmalıdır.
İletişim sırasında tüm
yanıtlamalar doğru ve saygılı bir şekilde yapılmalıdır.
Acil durumlara karşı
öncelikli olarak ele alınması gereken vakalar konusunda bir
prosedür geliştirilmelidir.
İşletme talep edilen
durum hakkında yeterliliğe sahip değilse, bir başka işletmeyi
tavsiye edebilmeli ve buna istekli olmalıdır.
Vakanın ele alınmlası
ve düzenli olarak kontrolü müşterinin anlayabişleceği uygun bir
şekilde yapılmalıdır.
Müşteri verilecek olan
hizmetin yararları, riskleri ve ücreti hakkında hizmet
verilmeden önce bilgilendirilmelidir.
İşletme, müşterilerini
fiyat listesi hakkında bilgilendirmeli ve bu fiyat sistemini
istikrarlı bir şekilde uygulamalıdır.
Sağlanan tüm
hizmetlerin ve ürünlerein detaylı bir şekilde açıklandığı
faturalandırma sistemi olmalıdır.
Hayvanların özel
ihtiyaçları (endişe, ağrı, mutluluk,..vs)belirtilmeli ve bu
konularla da mutlaka ilgilenilmelidir.
Müşeterinin özel
ihtiyaçları belirlenmeli ve bu konularla ilgilenilmelidir.
Hizmetin
devamlılığının sağlanması güvenceye alınmalıdır.
3.E.d.3
Tıbbi ürünler ve tüketim maddeleri
İşletmelerde tıbbi
ürünlerin/tüketim maddelerinin; kanunlara uygun ve üretici
firmanın da tavsiyelerine uyularak siparişi, teslim alınması,
saklanması, reçetelendirilmesi ve imha edilmesi hakkında
belgelendirme sistemi geliştirilmiş olmalıdır.
Kalıcı stokta
bulundurulması gereken tıbbi ürünlerin ve tüketim
malzemelerinin(standart kalitede) devamlılığı sağlanmalıdır.
Stok kontrolü (sipariş
verme,siparişlerin kabulü, teslim alma ve rotasyonu)yapılmalı ve
belgelendirilmelidir. Belgeler ileride yeniden incelenmesi ve
kontrolü yapılabilecek şekilde düzenlenmelidir.
Tıbbi ürünlerin son
kullanma tarihleri, kaç kere kullanılmış olduğu ve durumu
düzenli olarak kontrol edilmelidir.
Önceden belirlenmiş
krieterlere göre ürünler ve ürünleri sağlayacak olan firmalar
seçilmiş olmalıdır.
3.E.d.4
Reçeteler
Reçeteler tam ve
anlaşılabilir bir şekilde gereksinimlere uygunluk gösterecek
şekilde hazırlanmalıdır.
Tıbbi ürünler sadece
hayvanın/ların uygun bir klinik incelemesinden veya gruptan
alınan örneklemeler sayesinde elde edilen olası diagnozun
belirlenmesinden sonra reçetelendirilmeli, hazırlanmalı ve
uygulanmalıdır.
Düzenli veteriner
gözetimi altında olan bazı çiftliklerde bazı ilaçların
kullanılması için yukarıda belirtilen şartların uygulanması
durumuna gerek olmayabilir.(hayvandan sorumlu olan kişinin
yazılı protokollere uyması durumunda) Ayrıca rutin koruyucu anti
paraziter uygulama yapılan küçük hayvan (companion) pratiğinde
de aynı durum söz konusudur.
Reçetelendirme,
ileride ürünün ve hizmetin yeniden kontrolü ve izlenebilmesine
uygun olacak şekilde yapılmalıdır.
Müşteriler, tıbbi
ürünleri ellemesi ve uygulanması sırasında oluşabilecek olası
yan etkilere karşı uyarılmalıdır.
Müşteri reçetenin
yararları ve fiyatı hakkında bilgilendirilmelidir.
3.E.d.5
Ruhsatlar
Ruhsatlar(sertifikalar) yetkili makamlarca önceden belirlenmiş
amaçlara uygunluk gösteren durumlarda verilmelidir.
Ruhsatlandırmanın
doğruluğunun sağlanması için gerekli tüm önlemler alınmalıdır.
Ruhsatlar
uygulanabilir düzenleyici gereksinimlere uygunluk gösterecek
şekilde tam ve anlaşılır yazılmalı ve güvenli bir şekişlde
muhafaza edilmelidir.
Yasal belgeler
gerektiği durumda kullanılmak üzere hazırda bulundurulmalıdır.
Yeniden kontrolü be
izlenebilirliği sağlanabilmesi açısından ruhsatlar düzenli bir
şekilde kaydedilmelidir.
3.E.e
İşletmede Ölçüm ve İnceleme Yapan Teçhizatın ve Donanımın
Kontrolü Yapılmalıdır
Tüm ölçüm ve inceleme
yapan teçhizat ve donanımın listesi çıkarılmalıdır.
Bu cihazlar düzenli
olarak kontrol edilmeli, kalibre edilmeli ve bakımı
sağlanmalıdır.
3.E.f
İşletme Yöntemlerini ve
İlgili Verilerini Düzenli Olarak Yeniden Gözden Geçirmeli ve
Geliştirmelidir
Yöntemler düzenli
olarak geliştirilmeli ve yeniden gözden geçirilmelidir.
Müşteri ile iletişim
düzenli olarak geliştirilmeli ve yeniden gözden geçirilmelidir.
Yöntemin
belgelendirilmesi düzenli olarak geliştirilmeli ve yeniden
gözden geçirilmelidir.
Çok çeşitli yöntemler,
bunların yönetimi ve uygulanması konusundaki veri ve bilgiler
düzenli olarak geliştirilmeli ve yeniden gözden geçirilmelidir.
Ölçüm ve araştırma
ekipmanının kontrolü düzenli olarak geliştirilmeli ve yeniden
gözden geçirilmelidir.
3.F.
Ölçüm, Analiz ve Gelişme
3.F.a
İşletme Hizmete Uygun ve
Etkili Gelişmiş Bir Veri Sisteminin Toplanmasını ve Analizini
Belirlemelidir
Memnuniyetin
araştırılması planlanmalı ve incelenmelidir.
Müşterilerin
şikayetleri toplanmalı ve araştırılmalıdır.
İç denetim
planlanmalı, yönetimi sağlanmalı ve araştırılmalıdır.
Gelişmeye yönelik
veriler ve göstergeleri toplanmalı ve incelenmelidir.
Ölçüm ve araştırma
cihazları hakkındaki veriler kontrol edilmeli, toplanmalı ve
incelenmelidir.
Uygun olmayan hizmet
ve ürünler hakkında bilgiler toplanmalı ve incelenmelidir.
3.F.b
Organizasyon Devamlı Olarak Kalite
Kontrol Yöntemlerini Geliştirmelidir
Paragraf 3.F.a’da
belirtilen tüm veri ve araştırmalar belgelendirilmeli, kayıt
altına alınmalı ve işletmede çalışanlar bu konular hakkında
bilgilendirilmelidir.
Yönetim ve
destekleyici işlemler için gerekli olan tüm veri ve analizler
belgelendirilmeli, kayıt altına alınmalı ve işletmede çalışanlar
bu konular hakkında bilgilendirilmelidir.
Kalite toplantıları
planlanmalı, kalite yönetimi konusunda yeniden gözden geçirme ve
geliştirilme, personelin de katılımının sağlanması ile
desteklenmelidir.
Uygun olmayan
durumlara karşı düzeltici eylemler belirlenmeli, uygulanmalı,
kayıt altına alınmalı ve düzenli aralıklarla tekrar kontrol
edilmelidir.
Potansiyel uygun
olmayan durumlara karşı koruyucu önlemler belirlenmeli,
uygulanmalı, kayıt altına alınmalı ve düzenli aralıklarla tekrar
kontrol edilmelidir.
4.-TANIMLAR
Yetkili Otorite:
Üye bir ülkenin merkezi otoritesi, veteriner kontrollerini yapan
yetkili veya bu yetkinin verildiği herhangi bir otorite.
Uygunluk/ Uyma:
Bir şartın yerine getirilmesi.
Devamlılık Arz
Eden Gelişme:
Şartların yerine getirilebilmesi yeteneğini arttıran
aktivitelerin yinelenmesi.
Düzeltici Eylem:
Belirlenmiş bir rahatsızlığın veya diğer istenmeyen durumların
sebeplerini, bu durumların tekrar yaşanmaması için, ortadan
kaldırmaya yönelik eylem.
Müşteri:
Ürün veya hizmeti alan kişi.
Müşteri
Memnuniyeti:
Müşterinin ihtiyaçlarına cevap verilmesini, müşterinin kavrama
derecesi.
Dokümantasyon:
Herhangi bir şekildeki bütün kayıtlar ( yazılı, elektronik,
manyetik ve optik kayıtlar, taramalar, x- ışınları ve
elektrokardiagramlar ). Metodları, kuralları ve/ veya bir
aktivitenin sonuçları, bir aktiviteyi etkileyen faktörleri ve
yapılan eylemleri tanımlayan veya kaydeden belgeler.
Belgelendirme
sistemi:
Kullanıcının bilgiye, okunaklı ve detaylı biçimde hazırlanmış
belgeler ( elde veya elektronik ) yoluyla ulaşmasına imkân
veren, bilgilerin telafisini ve kontrolünü kolaylaştıran,
bilgileri etkili bir şekilde düzenleyen bir sistem. Bu sistem
için, bilgileri kaybolmaktan ve istenmeden değiştirilmekten
koruyacak bir mekanizma içeren bir yapı olmalıdır.
İyi Veteriner
Hekim Uygulamaları: (GVP)
Veteriner hekimlik
hizmetlerinin,FVE tarafından tanımlanan kalite standartları ile
sürekli kontrol edilmesini ve üretilmesini sağlayan sistem.
İlgili Grup:
Bir organizasyonun başarısı veya performansı ile ilgili olan
kişi ya da grup. ( yani ortaklar, müşteriler, hayvan sahipleri,
personel, levazımatçılar, dernekler veya toplum gibi )
Dâhili Hesap
İncelemesi:
Kalite sisteminin uygulanmasının ve etkinliğinin, görev
gerçekleştirmelerin kapsamının ve düzeltici eylemlerin etkinliği
üzerindeki kontrollerin, ilgili veteriner organizasyonunun
bağımsız bir üyesi tarafından düzenli veya periyodik olarak
kontrol edilmesi.
Yönetim:
Bir organizasyonda bulunan personelin veya organizasyonun
kendisinin idare ve kontrol edilmesi için koordine edilmiş
aktiviteler.
Yönetim Sistemi:
Politika ve amaçları ve bu amaçlara ulaşma yollarını belirleyen
sistem.
Rahatsızlık:
Bir ihtiyacın karşılanamaması durumu.
Organizasyon:
Sorumlulukların, otoritenin ve iç ilişkilerin tanzim edildiği
insan veya kuruluşlar topluluğu.
Organizasyon
Grafiği:
Organizasyon içinde görevlerin, sorumlulukların ve hiyerarşinin
şematik olarak gösterilmesi.
Personel:
Organizasyon tarafından görevlendirilen veya organizasyon için
çalışan şahıs.
Farmakovijilans:
( İlaçlara karşı tetikte olma durumu ) Tıbbi ürünlerin
ruhsatlandırma sonrası gözetimi.
Veteriner
farmakovijilans faaliyetleri şunları kapsar:
- Etiketsiz
ürünler kullanıldığı zaman hayvanlarda meydana gelen şüpheli ve
zararlı reaksiyonlar
- Beklenen
etkinliğin kaybı
- Veteriner
ilaçlarına karşı insanlarda meydana gelen reaksiyonlar
-
Potansiyel çevresel problemler
- Uygun
bulunmuş olan kalıntı limitlerinin ihlalinin rapor edilmesi
Koruyucu Eylem:
İstenmeyen olayları önlemek için ve potansiyel rahatsızlıkların
sebeplerini bertaraf etmek için yapılan eylemler.
Prosedür:
Bir aktivite veya süreci gerçekleştirmek için özelleştirilmiş
yol.
Proses:
( Süreç ) Girimleri ( bir işe yatırılan parayı ) ürün haline
dönüştüren, birbirini etkileyen ve birbiriyle ilişkili olan
aktiviteler.
Prosesler üç tipte
sınıflandırılabilir:
—
Gerçekleştirme prosesleri. Bunlar servis hizmetlerine direk
katılmalarıyla kolayca identifiye edilebilirler. ( örneğin
konsültasyon, hospitalize etme, müdahale…)
— Destekleyici
prosesler. Bunlar prosesleri gerçekleştirmek için gerekli
olanakları sağlarlar. ( örneğin müşteri kaynakları, bilimsel
veriler ve bilgiler, ekipman, …)
— Yönetim
prosesleri. Bunlar, organizasyonun politika ve amaçlarını
belirleyerek gerçekleştirme proseslerinin ve destekleyici
proseslerin birleşmesini yönlendirir ve sağlar.
Proseslerin
identifikasyonu, organizasyondaki tüm personel için kendi
aktivite ve etkileşimlerini analiz etme imkânı sağlar. Böylece
sistemin uyumu artar.
Kalite El Kitabı:
Kalite politikasını ifade eden ve bir organizasyonun kalite
sistemini, bütün protokolleri, çalışma talimatlarını ve kayıt
formlarını listelemek suretiyle tanımlayan belgedir. Bu belge
düzenli ve sınıflandırılmış bir şekildedir.
Kalite:
Şartları yerine getiren vazgeçilmez özelliklerin ne kadarının
yerine getirildiğinin derecesi.
Kalite Yönetim
Sistemi:
Kaliteyi göz önünde bulundurarak bir
organizasyonu yönlendirmek ve kontrol etmek için oluşturulan
yönetim sistemi.
Kalite
Politikası:
Kalite ile ilgili ayrıntılı amaçlar ve organizasyonun kalite ile
ilgili olarak yönlendirilmesidir. Bu amaçlar ve yönlendirme
resmi olarak ifade edilecektir.
İhtiyaçlar:
Beyan edilmiş ihtiyaçlar veya beklentiler. Genel
olarak ima edilen veya zorunlu olan.
Gözden Geçirme:
Önceden saptanmış amaçlara ulaşma konusunda
etkinliği, yeterliliği ve uygunluğu belirlemek için üstlenilmiş
aktivitelerdir.
Sistem:
Birbirleriyle ilişkili veya birbirini etkileyen temel unsurların
serisi.
İzlenebilirlik:
Göz önünde bulundurulan şeylerin uygulamalarını veya yerleşimini
ve geçmişini izleyebilmek.
Veteriner
Kontrol:
Halk veya hayvan sağlığı direk veya dolaylı
olarak korumak için yapılan fiziki kontrol ve/ veya idari
muamele.
Veteriner
Organizasyonu:
Veteriner hekimliğin
ve/ veya biliminin uygulandığı herhangi bir alanın bulunduğu
organizasyon.
Veteriner Hekim:
Bir veteriner hekimin aktivitelerini üstlenmek ve
devam ettirmek için gerekli olan herhangi bir diploma, sertifika
veya veteriner hekimlikle ilgili resmi bir kanıta sahip kişi. Bu
terim veteriner cerrah ile eşdeğerdir.
Veteriner
Uygulamaları:
Yapıların, altyapıların, veteriner hekimlerin, destek olan
personelin ve gerekli belgelerin toplamı. Bununla beraber, iyi
veteriner hekim uygulamaları içinde yer alan veteriner hekim
uygulamaları terimi, bir veteriner organizasyonu tarafından
sunulan herhangi bir veterinerlik hizmeti olarak tanımlanır.
Tercüme:Safiye
ERGİN KAYA-Zafer KAYA, Prof.Dr.Ali BİLGİLİ
Kaynak:
FVE Federation of Veterinarians of Europe’un “Code of Good
Veterinary Practice” adlı raporundan tercüme edilmiştir
Türk Veteriner Hekimleri
Birliği Dergisi,Cilt:5,Sayı:3-4,2005., TVHB 41.Dönem Merkez
Konseyi Faaliyet Raporu. |