İletişim
protokolleri gibi mikroçip teknolojisi ile ilgili konular
mikroçip kullanıcı grupları ve Uluslararası Standartlar
Kuruluşu(ISO) tarafından standartlaştırılmaya çalışılmaktadır.
Bu çalışmaların neticesinde ıso 11784 ve 11785 in
benimsenmesiyle birlikte kullanımının yaygınlaşması
kolaylaşmıştır. Bu standardizasyon çabalarına rağmen kimlik
tesbiti için okuyucunun mikroçipe yeterince yakınlaşması
gerekmektedir. Okuyucu ve mikroçip arasındaki bu ilişkinin
optimizasyonunun sağlanması için uluslararası veterinerler
birliği farklı hayvan türlerinde mikroçiplerin yerleştirileceği
yerler konusunda standartlar geliştirmeye çalışmaktadır.
Bu yazı tavsiye edilen implantasyon yerleri ile coğrafi ve tür
varyasyonları hakkında bilgi içermektedir.Başta köpek ve kediler
olmak üzere ekonomik yönden önemli verim özelliklerinesahip
hayvanlar ile diğer memeliler, hem karada hem de suda yaşayan
hayvanlar, sürüngenler ve kuşlar ile ilgili bilgi vermektedir.
Aynı zamanda mikroçip identifikasyon sisteminin bir parçası olan
mikroçip okuyucunun düzgün çalışması için tavsiyelerin yer
aldığı bir bölüm içermektedir. Lütfen bu standartların
yaygınlaşması ve benimsenmesi için üyelerinize bu bilgileri
aktarınız. İşbirliği ederek, bu teknolojinin geleceğe aktarılıp
yürürlükte kalmasını sağlayabiliriz.
Mikroçip implantasyon yerinin standartlaştırılması radyo frekans
kimliklendirme sistemi (RFID) için gereklidir. Bu özellikle
etkin sorgulama mesafesi –okuyucu ve transponder arası mesafe-
kısa olan FDX tabanlı iletişim protokolü ile ilgilidir.
Standardize edilmiş implantasyon yerlerinin olması önemli
olmakla birlikte, implante edilmiş bir transponder’ın
belirlenmesinde fonksiyonel bir okuyucunun önemi gözardı
edilemez, bunsuz sistem başarısız olur.
Dünya küçükbaş hayvan veteriner hekimler birliği(WSAVA) mikroçip
altkomitesi Mikroçip implantasyon yerleri ve okuyucu
performansının güçlendirilmesi için tavsiyelerde bulunmuştur.
Aseptik injesiyon tekniği uygulanmasını önermiş ve lokal
anastezik kullanımını veteriner hekimin insiyatifine
bırakmıştır.
Memeliler:
Tek tırnaklılar: Kullanımda iki implantasyon yeri var.
Bunlar:
a)Ense ligamentinin ortasında bir yere implantasyon yapılabilir.
Avustralya dışındaki tüm ülkelerde bu yer tavsiye edilmektedir.
b)Avustralyada sol boyun ya da ön injeksiyon üçgenine
implantasyon yapılabilir. İki farklı yer kullanıldığı için
tarama işlemleri kedi ve köpeklerde bildirildiği şekilde
yapılmalıdır.
Çiftlik hayvanları: İnek, koyun, keçi, domuz vb etinden
faydalanılan hayvanlarda sol kulağın tabanında kıkırdağın
üzerine derialtı yerleştirilmeli ancak dışarıdan çip olduğunu
gösteren bir işaret de yerleştirilmeli.
Fil: Kuyruk sokumuna sol tarafa deri altı uygulanmalı
Tavşana benzeyen küçük hayvanlar: Bel bölgesinin sol
tarafına deri altı uygulanmalı
Alpaka: sol kulağın arkasında boyunda orta çizgiye deri
altı uygulanmalı
Diğer Memeliler: omuz çıkıntısı (cidago) ile sırtomuru
arası -olgun yaşta- mesafe 17 cm den büyükse sol kulağın
tabanına deri altı, 17 cm den küçükse omuz çıkıntıları arasına
deri altı uygulanmalı.
Kara ve suda yaşayanlarda: Lenfatik boşluğa yerleştirilip
doku yapışkanı ile kapatılmalı.
Kuşlar: 5.5 kg olgun canlı ağırlıkta ve uzun bacaklılarda
boynun tabanında deri altı, 5.5 kg dan az ağırlıktakilerde sol
göğüs kası içine ve aşağı doğru yerleştirilmeli ; implantasyon
yerinin kapatılması için doku yapışkanı ya da dikiş
kullanılmalı.
Yukardakilerin
dışında:
Uçamayan kuşlar(civciv) : dört günlük yaşa kadar başın
gerisindeki şerit biçimindeki kas içine uygulanmalı.
Daha yaşlı kuşlarda: sol buta deri altı
Emu: sırt orta noktası deri altı
Penguen ve akbabalar: Boynun tabanı deri altı
Balık: 30 cm den uzun balıklarda sırt yüzgecinin ön
tarafında sol tarafında, 30 cm den kısalar için coelemik boşluğa
doğru sol tarafa yerleştirilmeli
Reptiller:
Kaplumbağa: küçüklerde deri altı, küçük yapılı ince
derililerle, büyük yapılılarda intramuskuler teknik şeçilmeli.
Implantasyon yeri doku yapışkanı ile kapatılmalı. Kış uykusuna
yatan türlerde uykuya girmeden birkaç hafta önce işlem
tamamlanmalı.
Timsahlar: Enseye doğru deri altı
Kertenkele: Burun ilevent arası mesafe 52.5 cm den uzun
olanlarda sol inguinal bölgeye deri altı, 52.5 cm den kısa
olanlarda ise intracoelemic.
Yılanlar: boynun sol tarafına baş uzunluğunun iki katı
mesafe arkaya deri altına uygulanmalı.
Dikkat: kafeste tutulan primatlarda kolayca okumanın
yapılabilmesi için sağ ön ayağın gerisine intra muskuler
yerleştirilmeli. Büyük kedilerde de omuz bölgesine implante
edilmeli. Bu yerler operatörlerin hayvanın yalnızca bir
tarafını görebilecekleri özel şartlarda tutulmaları halinde
tercih edilmeli.
Okuyucu performansında sıklıkla göz ardı edilen faktör
kullanıcıdır. Kullanıcının dikkati ve okuyucuyu uygulama tarzı
okuyucu performansını önemli ölçüde etkiler. Kullanıcının
kontrolu altında bulunan ve performans düşmesine sebep olabilen
bir alan mevcuttur. Kullandığınız okuyucunun coğrafi bölgenize
uygun iletişim protokolleri ile uyum sağladığından emin
olmalısınız. Okuyucu bakımı ve okuma tekniği için üretici
firmanın talimatlarını takip ediniz. Mikroçip varlığını
araştırırken taramaya standart bulunması muhtemel yerlerden
başlanmalı, dairesel hareketlerle okuyucunun deri ile teması
sağlanarak çip araştırılmalıdır. Okuma mesafesi azda olsa
mikroçipin yönünden ve mikroçip okuyucu dizaynından etkilenir.
Mikroçipin gerçek pozisyonunu görmememize rağmen eğer dizayn
elveriyorsa okuyucuyu hafifce çevirerek okuma performansı
arttırılabilir.
İmplante edlmiş hayvanın belirlendiğinden emin olmak için en az
10sn süre ile okuma ya da tarama işlemi yapılmalı-mümkünse daha
uzun süreli- hayvanda mikroçipin olmadığı şeklinde bir sonuç
çıkarmak için tarama işleminin iki kez arka arkaya yapılması
gerklidir. Mümkünse okuma işlemini farklı bir okuyucu ile
yapınız. Bu gibi durumlar ancak istisnai olarak karşımıza
çıkmaktadır. Çipin bulunması muhtemel bütün yerler taranmalıdır.
Taşınabilir
okuyucuların düzgün çalışması için pillerinin şarjlı olması ve
bakımının iyi yapılmış olması gerekir.
Okuyucular elektro manyetik enerji yayıp aldıklarından dolayı,
diğer elektronik malzeme ve metal nesnelerden etkilenebilir.
Floresan ışık, kompüter terminali, paslanmaz çelik masalar vb.
nesneler içeren barınaklar ve veteriner klinikleri okuma için
elverişli olmayan ortamlardır. Okuyucunun elektronik malzemeden
uzaklığının en az 1 m olmasına çalışılmalıdır. Metal masalar
üzerinde ve tasma takılı iken tarama ya da okuma yapılmamalıdır.
Bütün mikroçipli hayvanlar yılda bir kez çipin yerinde olduğu
ve çalıştığından emin olmak için taramadan geçirilmelidir.
Sonuç olarak, Bütün üretici ve
dağıtıcı firmalar ürünleri için destek hizmeti verirler.
İmplante edilmemiş bir mikroçip kullanarak sıksık okuyucunun
performansının-okuma oranı ve mesafe bakımından- ölçülmesi
gereklidir.Performansı kuşkulu ya da düşük bir okuyucuyu
kullanmayınız, üretici ya da dağıtıcıdan ürün(donanım) desteği
isteyiniz .
